Awenturyn

Awenturyn uchodzi w tradycji handlowej za kamień szczęśliwego trafu, a to znaczenie wyrasta wprost z jego nazwy i z opowieści o przypadkowym wynalazku. W dziewiętnastowiecznej Anglii nazywano go kamieniem hazardzistów i noszono jako talizman przy grze, wierząc, że sprzyja pomyślnym zbiegom okoliczności. W Chinach zielony kwarcyt dzielił symbolikę z nefrytem: oznaczał pomyślność, długowieczność i harmonię, dlatego chętnie wykorzystywano go w podarunkach.

Litoterapia, nurt bez potwierdzenia naukowego, przypisuje awenturynowi rolę kamienia spokoju i optymizmu, wiążąc go z zielenią, czyli barwą wzrostu, wiosny i odnowy. W tradycji handlowej powtarza się też wątek łagodzenia napięcia po stresującym dniu oraz życzliwego nastawienia do ludzi. Dawniej wierzono, że kamień o migotliwym połysku odbija nieprzychylne spojrzenia, dlatego chętnie wprawiano go w broszki, zapinki i guziki. Wszystkie te przekonania pozostają wyłącznie tradycją, bez oparcia w wiedzy przyrodniczej.

• obfitość i pomyślne zbiegi okoliczności
• spokój oraz odprężenie po napięciu
• równowaga i pogodne nastawienie
• otwartość w relacjach z innymi

W astrologii popularnej awenturyn łączy się z Wenus, planetą przyjemności i harmonii, oraz z jej znakami: Bykiem i Panną. Przypisany mu żywioł ziemi podkreśla praktyczny, spokojny charakter kamienia, a w numerologii odpowiada mu szóstka, wibracja Wenus kojarzona z troską i domową równowagą. W systemie czakr zestawiany jest jednoznacznie z czakrą serca, ze względu na zieloną barwę. Warto pamiętać, że są to skojarzenia kulturowe, a nie stwierdzone własności minerału.

Nazwa awenturynu pochodzi od przypadku, i to dosłownie. W XVII wieku w hutach szkła na weneckiej wyspie Murano wskutek pomyłki, prawdopodobnie po wsypaniu do wsadu opiłków miedzi, powstało szkło pełne migotliwych, złocistych blaszek. Ochrzczono je włoskim określeniem „a ventura”, czyli „na chybił trafił”. Dopiero później tę samą nazwę przeniesiono na naturalny kwarcyt o podobnym wyglądzie, co do dziś powoduje zamieszanie w nazewnictwie handlowym.

Naturalny awenturyn był jednak obrabiany na długo przed weneckim wypadkiem. W Indiach służył jako materiał na paciorki, rękojeści i drobne rzeźby, a Chiny wykorzystywały zielony kwarcyt jako tańszy zamiennik nefrytu, między innymi na guziki mandaryńskie i figurki. Rosyjskie warsztaty w Jekaterynburgu i Peterhofie w XIX wieku sięgały po uralski kwarcyt awenturynowy z Taganaju do wielkoformatowych waz, kolumn i blatów zdobiących pałacowe wnętrza.

W XX wieku awenturyn stał się jednym z filarów przemysłu kamieniarskiego w Indiach. Warsztaty w okolicach Bengaluru i Dźajpuru zaczęły wytwarzać go na masową skalę w postaci kulek, kaboszonów i figurek, co uczyniło z niego jeden z najtańszych i najpowszechniej dostępnych kamieni ozdobnych świata. Ta dostępność zdecydowała o jego dzisiejszej roli: kamienia na biżuterię codzienną, upominki i wyroby dekoracyjne.

Ciekawostką jest kariera awenturynu w słownictwie technicznym. Terminem awenturescencji opisuje się dziś zjawisko iskrzenia niezależnie od materiału: mówi się o awenturynowym skaleniu, czyli kamieniu słonecznym, o szkłach awenturynowych, a nawet o efektach uzyskiwanych w lakierach samochodowych. Wszystkie te określenia prowadzą do jednej weneckiej pomyłki sprzed czterystu lat.